نوروفیدبک را بیشتر بشناسید
کد مطلب: 41476
تاریخ انتشار : شنبه ۷ مرداد ۱۳۹۶ ساعت ۱۱:۳۰
 
نوروفیدبک شیوه درمانی بر مبنای تغییر در امواج مغز است این شیوه جزو پیشرفته ترین روشهای پزشکی نوین است که هنوز در مرحله پژوهش و آزمایش قرار دارد .
نوروفیدبک را بیشتر بشناسید
ميگنا: براستی نوروفیدبک چیست؟ شما شاید اسمش را هم نشنیده باشید اما همین گزارش اطلاعاتی مفید را در اختیارتان قرار می دهد که ممکن است مشکل شما را نیز حل کند.

دکتر احمدرضا یعقویی
متخصص کودکان و دارای گواهینامه نوروفیدبک تخصصی ADHD در رابطه با نوروفیدبک اینطور توضیح داد، نوروفیدبک نوعی آموزش مغز است که بر مبنای شرطی سازی انجام می شود؛ و در واقع یک نوع یادگیری مغز می باشد. برای درک این مفهوم، یک مهارت خاص مثل رانندگی را در نظر بگیرید که مجموعه ای از انواع هماهنگی های عضلانی و بینایی و شنوایی است. در این مهارت راننده بایستی در حداقل زمان، یک فرایند بینایی( مثل دیدن حرکت ناگهانی یک عابر پیاده) را پردازش کند و با یک پاسخ مناسب عضلانی (مثلاً ترمزکردن) عکس العمل نشان دهد. در مدلهای آزمایشی رایانه ای، این فاصله زمانی در افراد فاقد مهارت رانندگی بعد از پایان کارورزی حدود ۱۵۰ تا ۳۰۰ درصد کاهش زمان عکس العمل را نشان می دهد .

در نوروفیدبک هم مغز بعد از ارائه مدل بینایی به پردازش و اصلاح اختلال ساختار خود می پردازد و پاسخ مناسب، افزایش تمرکز یا کاهش حرکات و تنش ها می باشد؛ که بعد طی دوره این فرایند ، حاصل می گردد. در واقع در نوروفیدبک ما به کودک، اختلال امواج مغزیش را نشان می دهیم و از او می خواهیم که در طی یک بازی موج ها را اصلاح کند. و کودک می آموزد که چگونه بر این امواج سرکش غلبه کند و نیاز به دارو را برای همیشه قطع کند.

 

 پایداری درمان

این امواج اصلاح شده همیشه ثابت می مانند؟ کودک آن احساس زمان پاداش را به خاطر می سپارد و به مرور زمان و طی جلسات مختلف بطور ناخود آگاه سعی می کند که این اصلاح رادر مغز تکرار کند تا به شکل یک مهارت درمغز حک شود. مثالی بزنیم ؛ آیا به خاطرمی آورید که اولین باری که دوچرخه سوارشدید چه اتفاقی افتاد ؟مسلماً حفظ تعادل بر روی دو چرخ برای مغز شما تعریف نشده بود و تفاوت زیادی با حفظ تعادل بر روی «دو پا» داشت و تجربه بیشتر افراد زمین افتادن و به هم خوردن تعادل بوده است . ولی این پایان کار نبود و با تمرین وتکرار این تعادل را در خودمان به وجود آوردیم و این مهارت در مغز به یک رفتار پایا تبدیل شده است. ممکن سالها دوچرخه سوار نشویم ولی مهارت دوچرخه سواری را از یاد نمی بریم؛ نوروفید بک هم به همین ترتیب عمل می کند و ایجاد یک رفتار ثابت نتیجه یک دوره درمان با نوروفیدبک است.

 عوارض نوروفیدبک

آیا نوروفیدبک عوارضی دارد؟
در سایر روشهای نورروتراپی، مغز تحت طیف مغناطیسی (TMS) یا جریان های الکتریکی ( tDCS یا CES ) قرار می گیرد و با تحریک این امواج، در مغز تغییراتی ایجاد می شود، بنابراین عوارضی مثل سرگیجه، اضطراب و حتی تشنج در این روشها محتمل است ولی در نوروفید بک فقط امواج مغزی تقویت شده و در مانیتور نمایش داده می شوند و در صورت اصلاح الگوی امواج، فرد پالس مثبت می گیرد به عبارت دیگر مغز دراین روش بر خلاف سایر روشها در معرض موج یا طیف مغناطیسی خاصی قرار نمی گیرد ؛ پس عارضه خاصی هم مشاهده نمی شود.

 میزان پاسخگویی

آیا نوروفیدبک در تمام کودکان پاسخ درمانی را ایجاد می کند؟ این روش اصولاً برای کودکان بالا ی ۶ سال قابل انجام است و آمارها، پاسخگویی ۷۰ تا ۸۰ درصدی را برای این درمان ذکر می کنند؛ ولی میزان پاسخگویی در همه یکسان نیست. از آنجایی که این روش، نوعی یادگیری مغزی است و مثل تمام موارد آموختنی دیگر، عده ای قادر به یادگیری آن نیستند؛ عواملی مثل هوش پائین، عدم همکاری و همراه بودن سایر اختلالات روانشناختی مثل اوتیسم ( درخود ماند گی) از مهمترین علل عدم پاسخ است.موارد عدم پاسخ ۲۰ تا ۳۰ درصد است که در تجربه کلینیکی خودمان هم تقریبا ” به همین اعداد رسیده ایم .البته عدم پاسخ درمانی در چند جلسه اول، خود را نشان می دهد.ولازم نیست تا مدت زیادی منتظر پاسخ درمانی بمانیم.

 چگونگی انجام نوروفیدبک

ورزش را در نظر بگیرید مثلا فوتبال، مسلما اولین باری که شما با پا به توپ ضربه زدید توپ به آن جایی که می خواستید نرفته است! ولی کم کم شما آموخته اید که با کجای پا و با چه زاویه و شدتی به توپ ضربه بزنید تا توپ به نقطه هدف برود. نوروفیدبک هم همین است یعنی کودک مقابل یک مانیتور می نشیند و الکترودی به سرکودک متصل می شود و امواج مغزی را ثبت می کند و کودک در مقابلش یک بازی مثل مسابقه قایقها را می بیند از او می خواهیم که قایق خودش را جلو ببرد ولی برخلاف بقیه بازیها او از دست استفاده نمی کند؛ پس ذهن خلاق کودک می کوشد که کار دیگری انجام دهد و به دنبال روشهای دیگر می گردد ؛ او روشهای مختلفی را در مغز خود می آزماید تا در یک لحظه قایق او حرکت میکند و او جایزه میگیرد کودک به طور ناخود آگاه سعی در تکرار همان کار دارد و هر بار که موفق میشود پالس مثبت میگیرد در مراحل بعدی کارورزی انجام می شود و او می آموزد که چگونه کارکرد مغزش را بهبود بخشد تا قایق حرکت کند و در ادامه این کار را در مغزش ملکه می شود .


حالا ببنیم در مغز چه اتفاقی می افتد که قایق حرکت می کند ؟

مغز در فعالیت های مختلف امواج الکتریکی مختلفی ایجاد میکند که بر اساس فرکانس تقسیم بندی می شوند ولی اگر بخواهیم مو ضوع را ساده بیان کنیم باید بگوییم که در بیش فعالی، امواج خاصی به نام تتا شدید می شوند و امواج دیگری به نام بتا، ضعیف می شوند و این تشدید و تضعیف غیر عادی مسئول علامتهای بیماری است و دردرمان با نورو فید بک برنامه طوری تنظیم میشود که هرگاه این امواج اصلاح شوند ،قایق حرکت کند یعنی وقتی تتا کاهش یابد و بتا افزوده شود قایق حرکت می کند .
با روش درمانی نوروفیدبک کودک می آموزد که چگونه فعالیت الکتریکی ناحیه ای از مغز که دچار اختلال شده را اصلاح کند و آن را به حالت طبیعی در آورد ، نوروفیدبک به او یاد می دهد که امواج مغزی خود را در بهترین حالت تنظیم کند تا بهترین عملکرد را داشته باشد.
البته در نظر داشته باشید که انواع اختلال امواج و روشهای اصلاح وجود دارد که هر یک روش خاص خود را دارد ولی غالب موارد بیماری به همین علت است که ذکر شد.

باشگاه خبرنگاران جوان- قم
کلمات کليدی: نوروفیدبک ، قم ، دکتر احمد رضا یعقوبی ، عوارض نوروفیدبک ، روش انجام نوروفیدبک
Share/Save/Bookmark
 
 


سخن گفتن با خدا مانند صحبت کردن با یک دوست پشت تلفن است... ممکن است او را در طرف دیگر نبینیم، اما می دانیم که دارد گوش می دهد...